ຄວາມເປັນມາຂອງນ້ຳສ້າງຫຼວງ

   ນ້ຳສ້າງຫຼວງ ຕັ້ງຢູ່ໃຈກາງເທດສະບານເມືອງ ສີ່ແຍກສະໂມສອນໃຫຍ່ ເມືອງວັງວຽງ ເຊີ່ງເປັນນ້ຳສ້າງທີ່ເກົ່າແກ່ແຫ່ງໜຶ່ງ ຢູ່ເມືອງວັງວຽງ ສ້າງຂື້ນໃນປີ 1931 ສະໄໝຍັງຕົກເປັນຫົວເມືອງຂື້ນອານານິຄົມຂອງຝຣັ່ງເສດ ໂດຍແມ່ນ ທ່ານ ໄລ ວິໄລຫົງ ເຈົ້າເມືອງໆວັງວຽງ ໃນສະໄໝນັ້ນເປັນຜູ້ນຳພາສ້າງ ແລະ ການຄຸມງານຂອງນາຍຊ່າງສະຖາປານິກຫວຽດນາມ. ນ້ຳສ້າງ ແຫ່ງນີ້ມີຄວາມເລິກ 15 ແມັດ, ກວ້າງ 2 ແມັດ, ມີໂປ້ມຕັກນ້ຳ 3 ໜ່ວຍ ໃຊ້ດ້ວຍເຊືອກ 3 ເສັ້ນ, ຂອບສ້າງກໍ່ອ້ອມຮອບດ້ວຍດິນຈີ່ບູຮານ, ໂບກດ້ວຍປະທານເພັດ (ປູນຂາວ) ປະສົມໜັງສັດປະເພດງົວ, ຄວາຍ ກັບເປືອກຢາງບົງໃສ່ກັນໃຫ້ເປື່ອຍແລ້ວປະສົມເຂົ້າກັບຫີນ-ຊາຍເພື່ອໃຊ້ເປັນປູນຊີມັງ ການກໍ່ສ້າງຂອງຄົນບູຮານໃນຍຸກນັ້ນ. ພາຍຫຼັງ ສ້າງສຳເລັດແລ້ວໄດ້ມຸງເພື່ອບໍ່ໃຫ້ຖືກແດດຖືກຝົນ ແລະ ຮັກສາຄວາມສະອາດຂອງນ້ຳສ້າງໄວ້. ນ້ຳສ້າງແຫ່ງນີ້ ສ້າງຂື້ນເພື່ອຮັບໃຊ້ປະຊາຊົນຊາວເມືອງວັງວຽງ ແລະ ແຂກບ້ານແຂກເມືອງ ທີ່ຜ່ານໄປກາຍມາໃຫ້ໄດ້ຖວາຍນ້ຳທີ່ສະອາດ, ຖືວ່າເປັນໂສມໜ້າໃໝ່ອັນໜຶ່ງຂອງເມືອງວັງວຽງ ໃນຍຸກນັ້ນທີ່ມີນ້ຳສ້າງຫຼວງເກີດຂື້ນ. ນ້ຳສ້າງແຫ່ງນີ້ ໄດ້ຮັບການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ຖືກນຳໃຊ້ມາຈົນຮອດປີ 1970. ມາຮອດປີ 1980 ປະຊາກອນເມືອງວັງວຽງ ໄດ້ມີການຂະຫຍາຍຕົວເພີ່ມຂື້ນ ຫຼາຍຄອບຄົວຕ່າງກໍໄດ້ຂຸດນ້ຳສ້າງ, ເຈາະນ້ຳບາດານໃຊ້ ພ້ອມນີ້ກໍມີການກໍ່ສ້າງນ້ຳລິນ, ນ້ຳປະປາຂື້ນຢູ່ໃນຕົວເມືອງ ຈື່ງເຮັດໃຫ້ນ້ຳສ້າງຫຼວງຖືກປະປ່ອຍໃຫ້ຊຸດໂຊມໄປຈົນບໍ່ສາມາດນຳໃຊ້ໄດ້. ມາຮອດປີ 2011-12 ທາງເມືອງໄດ້ຮັບທຶນຊ່ວຍເຫຼືອລ້າ ຈາກທະນາຄານ ADB ຮ່ວມກັບອົງການທ່ອງທ່ຽວແຫ່ງຊາດ ຈຶ່ງໄດ້ບູລະນະຄືນເພື່ອເປັນການອະນຸລັກຮັກສານ້ຳສ້າງແຫ່ງນີ້ ໃຫ້ຄົນຍຸກປະຈຸບັນໄດ້ຮູ້ເຫັນໄວ້ເປັນປະຫວັດສາດຂອງເມືອງ.